Afetlerden Korunmanın Yolları Nelerdir?

Fotoğraf 4.30 Deprem çantasında bulunan malzemeler

Doğal afetlerden bazıları önlenemez niteliktedir. Deprem, volkanizma, tsunami ve kasırga bu tür olaylardandır. Ancak bu tür olaylardan dolayı meydana gelen can ve mal kayıplarının artması veya azalmasında insanın rolü önemlidir. Deprem önlenemeyeceği için depreme karşı bazı önlemler alınabilir. Bu önlemlerin başında yerleşim biriminin kurulacağı yer ve meskenlerde kullanılacak malzemelerin seçimi gelmektedir. Gevşek malzemelerden oluşan zeminlere, … Devamını oku…Afetlerden Korunmanın Yolları Nelerdir?

Türkiye’de Doğal Afetler

Grafik 4.1 - Grafik 4.2

Türkiye’de zaman zaman can ve mal kayıplarına neden olan çeşitli doğa olayları meydana gelmektedir. Bu olaylardan deprem, jeolojik nedenli doğal afetlerdendir. Sel, heyelan, kaya düşmesi, çığ ve orman yangınları ise meteorolojik ve jeomorfolojik afetlerdendir. Ülkemizde meydana gelen afetler içinde sayı olarak (Grafik 4.1) en fazla olanı heyelandır. Afetlerden etkilenen insan sayısı (Grafik 4.2) bakımından deprem … Devamını oku…Türkiye’de Doğal Afetler

Türkiye’de Orman Yangınları

Fotoğraf 4.28 Orman yangınları ekolojik açıdan da önemli bir afettir.

Ülkemizde orman yangınları (Fotoğraf 4.28), doğal ve beşerî etmenlere bağlı olarak gerçekleşir. Türkiye’de orman yangınlarına neden olan başlıca doğal etmen yıldırım düşmesi ve rüzgârdır. Ancak bu tür olayların sayısı azdır. Ülkemizde görülen orman yangınlarının %95’i insan kaynaklıdır. Bunların bir kısmı kasıtlıdır, bir kısmı da dikkatsizlikten kaynaklanmaktadır. Yerleşim yeri ve tarım alanı oluşturmak kasıtlı yangınların başlıca … Devamını oku…Türkiye’de Orman Yangınları

Türkiye’de Çığ

Fotoğraf 4.27 Bir çığ olayı

Ülkemizde çığ (Fotoğraf 4.27) olayında etkili olan başlıca etmenler yer şekilleri, iklim ve bitki örtüsüdür. Eğimin ve kar yağışının fazla olduğu, bitki örtüsünden yoksun yamaçlarda çığ olayı daha fazladır. Çığ olayının gerçekleşmesinde yamaçta biriken kar kalınlığının ve yamaç eğiminin fazla olmasının yanı sıra insan ve hayvanların hareketleri ile sesin oluşturduğu titreşim de etkili olmaktadır. Türkiye’de … Devamını oku…Türkiye’de Çığ

Türkiye’de Kütle Hareketleri

Fotoğraf 4.25 Bir heyelandan sonra

Heyelan (Fotoğraf 4.25), toprak örtüsü ile birlikte tabakaların eğim doğrultusunda kayması olayıdır. Engebenin fazla olması, toprağın suya doygun hâle gelmesi ve altta killi yapının bulunması heyelana neden olan başlıca etmenlerdir. Bunların yanı sıra depremler ile yol yapımı gibi beşerî etmenler de heyelana neden olabilmektedir. Engebeli arazinin çok olduğu ülkemizde sıklıkla heyelan olayları gerçekleşmektedir. Ülkemizdeki heyelan … Devamını oku…Türkiye’de Kütle Hareketleri

Türkiye’de Su Baskınları

Fotoğraf 4.23 Su baskını (Hopa, 2014)

Ülkemizde zaman zaman gerçekleşen, can ve mal kayıplarına neden olan olaylardan biri de su baskınlarıdır (Fotoğraf 4.23). Bu tür olayların yaşanma nedenleri iklim koşulları, bitki örtüsünün tahrip edilmesi, yer şekilleri ve yanlış arazi kullanımıdır. Ani ve fazla miktardaki yağış ile kar erimeleri su baskınlarının başlıca nedenleridir. Uzun süren yağışlarla toprak suya doygun hâle gelmekte, ardından … Devamını oku…Türkiye’de Su Baskınları

Türkiye’de Deprem

Harita 4.5 Türkiye’nin deprem bölgeleri (deprem.afad.gov.tr)

Türkiye’de etkisi bakımından en önemli depremler tektonik depremlerdir. Yer altı mağaralarının tavanlarının çökmesiyle meydana gelen göçme depremlerin etki alanı çok dardır. Ülkemizde aktif volkan olmadığından volkanik depremlere rastlanmaz. Türkiye, Arabistan ve Afrika levhaları ile Avrasya levhası arasında yer almaktadır. Bu iki levhanın birbirine yaklaşması sonucunda biriken enerji, depremler ile açığa çıkmaktadır. Açığa çıkan enerji, yer … Devamını oku…Türkiye’de Deprem

Türkiye’de Depremsellik

TÜRKİYE’DE DEPREMSELLİK

AlpHimalaya deprem kuşağında yer alan ülkemizde meydana gelen depremler, Atlantik Okyanus  ortası  sırtının  iki  tara fa doğru yayılmasına bağlı olarak AfrikaArabistan levhalarının kuzey ve kuzeydoğuya doğru hareket etmeleriyle ilişkilidir. Ayrıca Kızıldeniz’in uzun ekseni boyunca bugün de devam eden deniz tabanı yayılması nedeni ile Arabistan levhası kuzeye doğru itilmekte ve Avrasya levhasının altına doğru dalmaya zorlanmaktadır. … Devamını oku…Türkiye’de Depremsellik

Türkiye’de Yaşanan Bazı Büyük Depremler

Fotoğraf 4.22 Van depreminden sonra bir görünüm (2011)

— 28 Nisan 1903-Malazgirt: Sismik aletlerle ölçülen ilk depremlerden biri olan bu depremde 2626 kişi yaşamını yitirdi. Depremin büyüklüğü 6,7 olarak — 9 Ağustos 1912-Mürefte: Büyüklüğü 7,3 olan bu depremde 216 kişi yaşamını yitirdi, 466 kişi de yaralandı. — 6 Mayıs 1930-Hakkâri: Hakkâri’nin sınır bölgesinde gerçekleşen bu depremde 2514 kişi öldü. Depremin büyüklüğüyse 7,2’ydi. — … Devamını oku…Türkiye’de Yaşanan Bazı Büyük Depremler

Doğal Afetlerin Dağılışı

Harita 4.4 Yeryüzünde kasırgaların dağılışı (Oklar kasırga yönünü göstermektedir.)

Yeryüzündeki afetlerin dağılışı özelliklerine göre farklılık gösterir. Bazı afetler, benzer alanlarla meydana gelir. Örneğin volkanik olaylar ile depremlerin önemli bir kısmı levha sınırlarında gerçekleşir. Bazı afetlerin görüldüğü yerler ise birbirinden farklıdır. Örneğin depremler hemen her sıcaklık kuşağında gerçekleşirken kasırgalar tropikal kuşakta ve buraya yakın yerlerde meydana gelir. Şimdi yeryüzünde gerçekleşen afetlerin görüldüğü başlıca yerleri inceleyelim. … Devamını oku…Doğal Afetlerin Dağılışı