Dış Kuvvetler Ne Demek?

Fotoğraf 1.45 Menderes

Suların buharlaşması, yağışların gerçekleşmesi, akarsuların oluşması, rüzgârın meydana gelmesi, buzulların oluşması ve hareket etmesi güneş enerjisine bağlı olarak meydana gelmektedir. Bu nedenle su, buz ve rüzgâra dış kuvvetler denir. Dış kuvvetlerin etkisi her bölgede aynı değildir. İklim koşullarına bağlı olarak dış kuvvetlerin etkinliği bölgeden bölgeye değişmektedir. Çöllerde rüzgâr, nemli yerlerde akarsular, yüksek enlemlerde ve dağların … Devamını oku…Dış Kuvvetler Ne Demek?

Kıyı Tipleri

Harita 1.12 Skyer tipi kıyı (Arjantin-Şili)

Kıyı tipleri genel olarak alçak ve yüksek kıyılar olmak üzere ikiye ayrılır. Alçak kıyıların gerisinde genellikle kıyı ovaları ve deltalar uzanır. Yüksek kıyıların gerisinde ise tepeler, dağlar ve platolar yer alır. Farklı kıyı tiplerinin oluşmasında etkili olan başlıca etmenler deniz seviyesinin değişmesi, yer kabuğundaki çökmeler, yeryüzü şekilleri, akarsular, buzullar, dalgalar, akıntılar ve gelgittir. Buzul dönemlerinde … Devamını oku…Kıyı Tipleri

Yer Şekillerinin Diğer Oluşum Süreçleri

Fotoğraf 1.72 Fiziksel ayrışma

a) Kütle Hareketleri Heyelan, kaya düşmesi ve yer göçmesi kütle hareketlerinin başlıcalarıdır. Toprak örtüsünün, ayrışmış materyallerin ve kayaların eğim doğrultusunda yer değiştirmesine heyelan denir (Fotoğraf 1.71). Heyelan olayının gerçekleşmesi için bazı koşullar gerekir. Bu koşullar fazla eğim, tabakaların suya doygun hâle gelmesi, üstte geçirimli, altta geçirimsiz tabakaların bulunması ve tabakaların eğim doğrultusunda uzanmasıdır. Yağışlar veya … Devamını oku…Yer Şekillerinin Diğer Oluşum Süreçleri

Kıyılarda Oluşan Yer Şekilleri

Fotoğraf 1.65 Dalga

Kıyılardan bazılarında yüksek uçurumlar yer alırken bazı kıyılarda ise geniş kumsallar bulunmaktadır. Kıyılardaki bu şekillerin oluşumuna etki eden etmenler iç ve dış kuvvetlerdir. Kıyının ilk şeklini iç kuvvetler oluşturur. Kıyıları dış kuvvetler değiştirir, biçimlendirir. Bu olaylar gerçekleşirken iç kuvvetler yeniden etkili olabilir. Rüzgârlar, kıyıda kumul oluşumuna etki eder. Akarsular, kıyılarda delta veya haliç oluşumuna neden … Devamını oku…Kıyılarda Oluşan Yer Şekilleri

Rüzgârların Oluşturduğu Yer Şekilleri

Fotoğraf 1.59 Mantarkaya

Yeryüzündeki bazı bölgelerde bitki örtüsü yoktur ya da cılızdır. Yağışın az, toprağın kuru ve taneli olması da bu bölgeleri diğer yerlerden ayırır. Bu bölgelerde ufalanmış materyaller, rüzgâr tarafından kolayca sürüklenir ya da uçurularak taşınabilir. Çöller, bu tür bölgelerin başında gelmektedir. Bu nedenle kurak bölgelerde yer şekillerini biçimlendiren en önemli dış güç rüzgârdır. Ayrıca yarı kurak … Devamını oku…Rüzgârların Oluşturduğu Yer Şekilleri

Buzulların Oluşturduğu Yer Şekilleri

Fotoğraf 1.58 Moren

Bazı yerlerde sıcaklık sürekli 0 °C’un altında olduğundan yağışlar kar şeklinde gerçekleşir. Karlar erimediğinden üst üste birikir. Yıl boyunca erimeyen karlara kalıcı ya da toktağan kar denir. Kalıcı kar sınırı Ekvator’dan kutuplara doğru gidildikçe deniz seviyesine yaklaşır. Örneğin Ekvator’da kalıcı kar sınırı 5000 metre iken bu sınır, kutuplarda deniz seviyesindedir. Kalıcı kar sınırını etkileyen etmenlerden … Devamını oku…Buzulların Oluşturduğu Yer Şekilleri

Karstik Şekiller Ne Demektir?

Fotoğraf 1.49 Obruk (Konya)

Kalker, jips, kaya tuzu ve tebeşir gibi suda kolay çözünen kayaçların yaygın olduğu yerlere karstik yöre denir. Bu kayaçların çözünmesiyle oluşan şekiller ise karstik şekiller olarak adlandırılır. Karstik şekillerin bir kısmı yeryüzünde bir kısmı da yer altında oluşmaktadır. Bu şekiller, aşındırma ve biriktirme şekilleri olmak üzere ikiye ayrılır. Aşındırma şekillerinin başlıcaları lapya, dolin, uvala, obruk, … Devamını oku…Karstik Şekiller Ne Demektir?

Akarsuların Oluşturduğu Yer Şekilleri

Şekil 1.19 Menderes

Belirli bir yatak boyunca akan sulara akarsu denir. Yağışlarla akışa geçen sulardan bir kısmı ise yüzeysel akar. Gerek yüzeysel gerek belirli bir yatak boyunca akan suların oluşturduğu yer şekilleri aşındırma ve biriktirme şekilleri olmak üzere iki gruba ayrılır. Bir akarsuyun doğduğu yere kaynak, döküldüğü yere ağız ya da taban seviyesi,  ağız  ile  kaynak  arasındaki eğime … Devamını oku…Akarsuların Oluşturduğu Yer Şekilleri