Yeryüzündeki Başlıca Boğazlar ve Kanallar Hangileridir?

Fotoğraf 3.5 Panama dünyanın en işlek deniz yollarındandır.

Yeryüzündeki başlıca boğazlar ve kanallar; Messina Boğazı İtalya Yarımadası ile İtalya’ya ait olan Sicilya Adası arasında yer alan Messina Boğazı’nın en dar yeri 3,3 km’dir. Akdeniz’deki önemli bir su yoludur. Dover Boğazı İngiltere ile Fransa arasında yer alan Dover Boğazı, Manş Denizi ile Kuzey Denizi’ni birbirine bağlamaktadır. En dar yeri 31 km olan boğazın uzunluğu … Devamını oku…Yeryüzündeki Başlıca Boğazlar ve Kanallar Hangileridir?

Yeryüzündeki Sular

Grafik 1.2 Yeryüzündeki suların türlerine göre dağılımı (water.usgs.gov-edu)

Yeryüzünün büyük bir kısmını oluşturan sular, su küre (hidrosfer) olarak adlandırılır. Su küre okyanuslar, denizler, göller, akarsular, bataklıklar, yer altı suları ve buzullardan oluşmaktadır. Okyanuslar ve denizler yeryüzündeki suların yaklaşık %97’sini oluşturur. Tatlı suların ise yarısından fazlası buzullar hâlindedir. Buna göre yeryüzündeki suların çok az bir kısmını tatlı sular meydana getirir (Grafik 1.2). Yeryüzündeki Sular … Devamını oku…Yeryüzündeki Sular

Yer Altı Suları Nedir ve Hangileridir?

Şekil 1.22 Karstik kaynak

Yeryüzündeki suların bir kısmı, geçirimli tabakalardan ya da kaya çatlaklarından yer altına sızar. Yer altına sızan sular, kum taşı ve çakıltaş gibi gözenekli kayaçların arasında ya da kalker gibi kayaçların oyuklarında ve çatlaklarında birikerek yer altı suyunu oluşturur. Yer altı suyunu barındıran bu kayaçlara “akifer” denir. Yer altı suları, bazen geçirimsiz bir tabaka üzerinde birikir. … Devamını oku…Yer Altı Suları Nedir ve Hangileridir?

Akarsular ve Çeşitleri

Fotoğraf 1.120 Bazı akarsular yağmur sularıyla beslenir (Kongo Nehri).

Yağışlarla karalara düşen suların bir kısmı yüzeysel olarak akmaktadır. Bunlara selinti sular denir. Yağışlarla düşen ya da bir kaynaktan çıkan suların bir kısmı belirli bir yatak boyunca akmaktadır. Bu tür sular da akarsu olarak adlandırılır. Akarsuların en küçüğüne dere denir. Dereler birleşerek çayları, çaylar da birleşerek ırmakları oluşturur. Irmaklar nehir olarak da adlandırılır (Fotoğraf 1.118). … Devamını oku…Akarsular ve Çeşitleri

Göller | Oluşumuna Göre Doğal Göller ve Yapay Göller

Fotoğraf 1.112 Oregon Krater Gölü (ABD)

Karalar üzerinde çeşitli etkenlerle oluşmuş çukur yerlerin sularla dolmasıyla oluşan denizle doğrudan bağlantısı olmayan durgun su kütlelerine göl denir. Göller büyüklükleri, derinlikleri, sularının özelliği ve çanaklarının oluşum şekli bakımından farklı özelliklere sahiptir. Yeryüzündeki göllerin en büyüğü Hazar Gölü’dür (Harita 1.19). Türkiye yüz ölçümünün yaklaşık yarısı kadar alan kaplayan bu gölün yüzeyi deniz seviyesinin altındadır ve … Devamını oku…Göller | Oluşumuna Göre Doğal Göller ve Yapay Göller

Okyanuslar ve Denizler

Şekil 1.20 Su döngüsü

Yeryüzünün %71’ini denizler ve okyanuslar oluşturmaktadır. Deniz ve okyanusların yarım kürelere göre dağılışı da farklılık gösterir. Deniz ve okyanusların Güney Yarım Küre’de kapladığı alan Kuzey Yarım Küre’ye göre daha fazladır. Bu nedenle Güney Yarım Küre’ye denizler yarım küresi de denir (Grafik 1.3, Harita 1.18). Okyanusların yarısından fazlasını Asya ve Okyanusya kıtaları ile Amerika Kıtası arasında … Devamını oku…Okyanuslar ve Denizler