Yeryüzünde Biyoçeşitlilik | Biyoçeşitliliği Etkileyen Etmenler Nelerdir?

Dünya’nın yaşı yaklaşık 4,5 milyar yıldır. Dünya oluştuktan sonra uzun bir süre üzerinde canlılar yaşamamıştır. İlk canlılar, Dünya oluştuktan 1,2 milyar yıl sonra ortaya çıkmıştır. Bunlar, prokaryot adı verilen ilkel canlılardı.

Gelişmiş canlılar ise günümüzden 542 milyon yıl önce başlayan Paleozoik’te (Birinci Jeolojik Zaman) yaşamaya başlamıştır.  Balıklar, örümcekler, böcekler, kırkayaklar, ilk damarlı  bitkiler, omurgalılar, ağaçlar ve tohumlu bitkiler bu dönemde yaşamaya başlamış olan canlıların başlıcalarıdır.

Günümüzden yaklaşık 251 milyon yıl önce başlayan Mezozoik’te (İkinci Jeolojik Zaman) de birçok canlı türü yaşamaya başlamıştır. Dinozorlar ve ilk memeliler, bu dönemde ortaya çıkmıştır. Dinozorlar, bu dönemin sonlarına doğru yok olmuştur.

Günümüz yaşamı, günümüzden 65 milyon yıl önce başlayan Tersiyer’de (Üçüncü Jeolojik Zaman) biçimlenmiştir. Mastadonlar (mamutlar) bu dönemin ortalarında ortaya çıkmış ve Kuaterner’de (Dördüncü Jeolojik Zaman) ise yok olmuştur. Günümüzden 1,8 milyon yıl önce başlayan Kuaterner’in başlarında ise ilk insan yaşamı başlamıştır.

Biyoçeşitliliği etkileyen etmenler üç gruba ayrılmaktadır: fiziki ve biyolojik etmenler ile paleocoğrafya (Şema: 1.1).

BİYOÇEŞİTLİLİĞİ ETKİLEYEN ETMENLER

  1. Fiziki Etmenler
    • İklim
    • Kara ve denizlerin dağılışı, yer şekilleri
    • Toprak
  2. Biyolojik Etmenler
    • İnsan
    • Diğer canlılar
  3. Paleocoğrafya
    • Kıtaların kayması
    • İklim değişiklikleri

Add Comment